Rodzicu uważaj na próchnicę zębów mlecznych!
18-12-2018

Wielu rodziców nie przywiązuje wielkiej wagi do stanu zdrowia mleczaków u swoich dzieci. Bo skoro zęby te i tak prędzej czy później wypadną, to po co o nie dbać? Tymczasem próchnica i przedwczesna utrata zębów mlecznych, na 3-4 lata przed terminem ich fizjologicznego wypadnięcia, wiążą się z kilkoma poważnymi konsekwencjami dla zdrowia zębów stałych.

Zęby mleczne mają specyficzną budowę, ich anatomia sprawia, że są delikatniejsze, przez co są bardziej podatne na próchnicę. Jeśli zaczynają się psuć, szybko dochodzi do zapaleń miazgi, a wtedy łatwo o stany zapalne z powikłaniami okolic tkanek okołowierzchołkowych. Dziecko narzeka na ból, pojawiają się ropnie i stany zapalne. W takich przypadkach często nie da się przeprowadzić leczenia kanałowego. Pozostaje jedynie ekstrakcja, czyli usunięcie zęba. Już cały ten proces bólowo-zabiegowy naraża malucha na wiele nieprzyjemności i warto go przed nim uchronić, ale to niestety nie jedyne konsekwencje zaniedbania higieny jamy ustnej dziecka.

KONSEKWENCJE ZANIEDBANIA ZĘBÓW MLECZNYCH

  • Zaburzenia rozwoju zgryzu – próchnica i przedwczesna utrata zębów mlecznych skutkuje przede wszystkim zaburzeniami w funkcjonowaniu zgryzu.
    • W następstwie przedwczesnej utraty zębów mlecznych, często dochodzi do tzw. skrócenia długości łuku zębowego, czyli długości gdzie powinny zmieścić się w przyszłości zęby stałe, będzie więc dochodzić do stłoczeń zębowych. Jeśli stała „szóstka” zacznie się wyrzynać, a maluch przedwcześnie utracił mleczną „piątkę”, „szóstka” wyrżnie się doprzednio zajmując miejsce częściowo przeznaczone na zęby przedtrzonowe stałe (czyli „czwórkę” i „piątkę”). Jeśli mleczna „piątka” zostanie usunięta przedwcześnie przy obecności stałej „szóstki” jest prawdopodobne, że zacznie się ona pochylać i przesuwać w kierunku luki po utraconym zębie. W obu przypadkach w konsekwencji, w tej części łuku zębowego może dochodzić do stłoczeń, co będzie manifestować się wyrzynaniem zęba stałego poza łukiem lub nawet całkowitym jego zatrzymaniem w kości.
    • Poza tym przedwczesna utrata zębów siecznych i kłów mlecznych, czyli przednich zębów górnych, sprzyja słabemu rozwojowi kości szczęk, a wtedy może dochodzić do wad zgryzu. Przykładowo, jeśli szczęka jest niedorozwinięta w stosunku do żuchwy, w przednim odcinku powstanie zgryz krzyżowy przedni (dolne przednie ząbki będą zachodzić na górne).
  • Opóźnienie w wyrzynaniu się zęba stałego – wszystko zależy oczywiście od liczby utraconych zębów mlecznych, ich umiejscowienia w szczęce, a także od tego, ile jeszcze zostało czasu do wyrżnięcia się zęba stałego. Jeśli są to wspomniane trzy lub cztery lata, tym bardziej jest prawdopodobne, że dojdzie do opóźnienia lub uniemożliwienia wyrośnięcia zęba stałego. Utrudni mu to twarda i zbita tkanka kostna, powstała nad zawiązkiem zęba. Z sytuacją odwrotną mamy do czynienia, kiedy czas do przypuszczalnego pojawienia się uzębienia stałego jest dość krótki. Wtedy wyrżnięcie zęba stałego zwykle następuje wcześniej niż by to nastąpiło naturalnie.
  • Wady wymowy – kłopoty z mową mogą pojawić się z u dzieci z dużymi brakami zębów mlecznych, szczególnie siekaczy przednich. Takie braki nie sprzyjają prawidłowemu układaniu języka na podniebieniu, co za tym idzie pojawia się możliwość seplenienia międzyzębowego, które z reguły wymaga 1-2 letniej terapii logopedycznej.
  • Ryzyko zakażania zębów stałych i całego organizmu – nigdy nie wolno zostawiać niewyleczonych zębów mlecznych. Zniszczone próchnicą stanowią ognisko zapalne w jamie ustnej dziecka, co może doprowadzać do powstania ropni i zakażenia tkanek miękkich. Mogą więc być furtką dla bakterii i wpływać na zdrowie całego organizmu malucha. Poza tym zdrowe zęby mleczne to większa szansa na zdrowe zęby stałe. Trzeba wiedzieć, że mieszane uzębienie, czyli jednoczesna obecność w jamie ustnej zębów mlecznych i stałych trawa od 5-6 do 11-12 roku życia, czyli około 5-6 lat. Nieleczone zęby mleczne będą więc mogły powodować próchnicę w świeżo wyrzniętych niedojrzałych zębach stałych m.in. przez przenoszenie się bakterii z ubytków próchnicowych na zdrowe zęby.

JAK UNIKNĄĆ PRÓCHNICY? 

Oczywiście najlepszym rozwiązaniem jest odpowiednia profilaktyka, czyli dbanie o higienę i leczenie zębów mlecznych, tak aby zapobiec rozwojowi próchnicy i ekstrakcji. Dobra higiena jamy ustnej u małego dziecka powinna obejmować kilka elementów:

  • we wczesnym niemowlęctwie, kiedy dziecko nie ma jeszcze zębów, należy przemywać wały dziąsłowe jałowym gazikiem nasączonym przegotowaną wodą;
  • zęby mleczne należy myć już od momentu, gdy pojawia się pierwszy ząbek – dzięki temu jednocześnie usuwamy z nich osad i przyzwyczajamy malutkie dziecko do nawyku mycia zębów;
  • do mycia mleczaków wystarczy zastosować tradycyjną szczoteczkę dostawaną do wieku dziecka, która ma miękkie włosie i małą główkę lub silikonową szczoteczkę na palec;
  • już pierwszy ząbek możemy myć pastą do zębów. Według zaleceń i rekomendacji towarzystw naukowych od początku stosujemy pastę z fluorem o stężeniu 1000 ppmF. U maluchów od 6 do 36 miesiąca życia powinniśmy nakładać śladowe ilości pasty, tak aby jedynie delikatnie pokrywała włosie szósteczki. U dzieci od 3 do 6 roku życia należy ilość stosowanej pasty zwiększyć do wielkości ziarna grochu. Fluor jest pierwiastkiem toksycznym, dlatego należy nadzorować ilość zużywanej pasty przez dziecko;
  • zęby mleczne należy szczotkować metodą Fonesa, tzw. kółeczkową (okrężna). Przy lekko rozchylonych ustach włosie szczotki ustawia się prostopadle do długiej osi zębów, a następnie wykonuje się ruchy okrężne, oczyszczając powierzchnie policzkowe i wargowe zębów. Na powierzchniach żujących zębów wykonuje się poziome ruchy szorowania;
  • zęby mleczne należy szczotkować co najmniej dwa razy dziennie – rano i wieczorem. Bardzo ważne jest wieczorne mycie, ponieważ podczas snu wydziela się mniej śliny, która ma dla zębów funkcję oczyszczającą. To właśnie głównie w nocy rozwija się próchnica;
  • zęby mleczne powinny być dokładnie umyte. Ważne jest, aby pilnować nie tylko tego, aby dziecko myło zęby, ale również sprawdzać jak ono to robi. Generalnie do 7-8 roku życia rodzice powinni szczotkować zęby dziecka, jednocześnie ucząc je przeprowadzania tych zabiegów samodzielnie w miarę nabywania przez dziecko umiejętności manualnych. W późniejszych latach opiekunowie powinni zawsze poprawiać po dziecku oczyszczanie zębów, zwłaszcza trzonowych, pomagać mu i kontrolować jakość higieny jamy ustnej nawet do 10. roku życia.

W profilaktyce próchnicy zębów mlecznych duże znaczenie ma również odpowiednia dieta dziecka i dobre nawyki:

  • wiele lepszy wpływ na stan zdrowia zębów mlecznych ma naturalne mleko matki niż sztuczne, nie jest ono bowiem próchnicotwórcze;
  • aby wieczorna higiena była skuteczna nie należy podawać dziecku w nocy słodkich napojów. Najbardziej wskazane jest podawanie wody;
  • oczywiście powinniśmy ograniczyć słodycze i produkty zawierające cukier, a także produkty lepkie i oklejające ząbki takie jak chrupki, ciasteczka czy krówki. Ich resztki długo pozostają na zębach, co sprzyja powstawaniu próchnicy;
  • dziecko powinno jeść warzywa i owoce (marchewka, jabłko) w formie kawałków. Nie tylko są one zdrowe dla jego organizmu, ale również dla zębów, ponieważ ścierają z zębów zbędny osad, a dodatkowo intensywne żucie powoduje zwiększenie wydzielania śliny, która przyczynia się do samooczyszczania zębów;
  • ważne jest dbanie o higienę elementów, które dziecko wkłada do buzi – czyli mycie np. smoczka lub łyżeczki. Nieprawidłowym nawykiem jest oblizywanie przez opiekunów np. smoczka, który upadł na podłogę. To bardzo łatwy sposób sposobu, by przekazać dziecku bakterie wywołujące próchnicę. Zamiast tego najlepiej po prostu przepłukać smoczek pod bieżącą wodą lub wodą z butelki.

REGULARNE WIZYTY KONTROLNE U STOMATOLOGA

W profilaktyce próchnicy bardzo ważne jest również regularne odwiedzanie dentysty z małym dzieckiem. Tylko specjalista będzie w stanie fachowo ocenić stan zdrowia jamy ustnej dziecka, a także rozpoznać objawy próchnicy. Pierwsza wizyta powinna się odbyć tuż po rozpoczęciu okresu ząbkowania, w okresie między 6 a 12 miesiącem życia. Kontrola zębów mlecznych, jeśli nic złego się nie dzieje, powinna odbywać się co 6 miesięcy, a w przypadku dużego ryzyka próchnicy co kwartał W ten sposób nie tylko dbamy o zdrowie zębów i jamy ustnej dziecka, ale również przyzwyczajamy go do wizyt w gabinecie stomatologicznym.


Chcesz otrzymywać od nas co miesiąc ciekawe informacje i bonusy?

Zapisz się na newsletter

Subscribe to our newsletter


W celu ochrony Twoich danych, zapisując sie na nasz newsletter akceptujesz politykę prywatności.

Subscribe to our newsletter


W celu ochrony Twoich danych, zapisując sie na nasz newsletter akceptujesz politykę prywatności.