Poradnik Triclinium

Kwas hialuronowy a powikłania

Kwas hialuronowy a powikłania

07-05-2018

Zakażenia, ropnie, martwica skóry, czy nawet utrata wzroku – to tylko niektóre zagrożenia, które mogą płynąć z zabiegu z użyciem HA, jeśli jest on złej jakości, pacjent zostanie błędnie zakwalifikowany lub zabieg zostanie nieprawidłowo wykonany. Niestety tego typu powikłania nie są obecnie rzadkością, mimo biozgodnego (bezpiecznego) charakteru tego materiału oraz prostoty wykonania. Nasi lekarze często ratują pacjentów, którzy szukają w Triclinium pomocy  po źle wykonanym zabiegu u niesprawdzonego fachowca medycyny estetycznej. Opisujemy co grozi pacjentom i jak unikać takich sytuacji!

 

Przyczyny powikłań pozabiegowych kwasem hialuronowym

Powikłania po zabiegach kwasem hialuronowym mogą wynikać z kilku przyczyn: błędnej kwalifikacji pacjenta do zabiegu, nieprawidłowo podanego preparatu lub ze złej jakości kwasu. Do niedawna znacząca większość powikłań po HA wynikała ze złego sposobu jego podania. Obecnie ich przyczyną jest głównie wykorzystywanie preparatu słabej jakości, co jeszcze jakiś czas temu bardzo rzadko się zdarzało. Omówimy po kolei każdą z możliwych przyczyn.

Zła jakość kwasu hialuronowego. HA, jako związek chemiczny jest w pełni bezpieczny, biozgodny, ponieważ mamy go w organizmie, w naturalnej postaci, w dużej ilości. Wykorzystywany w medycynie estetycznej preparat nie jest czystą formą tego związku. Kwas hialuronowy, który jest wykorzystywany w zabiegach otrzymywany jest sztucznie, w fabrykach. Proces jego produkcji nie pozwala na otrzymanie idealnego preparatu. Wytwarzany przez genetycznie zmodyfikowane bakterie, następnie jest od nich odseparowywany, co może skutkować zanieczyszczeniem białkowym. Nie charakter samego kwasu ale obecność w preparacie bakterii niesie poważne ryzyko infekcji i biofilmu. Natomiast pozostałości ścian komórkowych są silnymi alergenami. Organizm pacjenta może je zidentyfikować jako ciała obce i zareagować mechanizmami obronnymi. Oczyszczanie kwasu hialuronowego ma kluczowe znaczenie, z racji kosztowności tego procesu, tanie kwasy przechodzą czasem mniej dokładny proces oczyszczania. Do zanieczyszczeń może dojść także podczas sieciowania, czyli zagęszczania kwasu poprzez dodawanie specjalnego preparatu, który łączy cząsteczki kwasu w większe konglomeraty. Większość producentów HA używa do sieciowania tego samego środka, jednak nie każdy dysponuje warunkami gwarantującymi wysoką aseptykę i pełną sterylność. Sam preparat sieciujący też może być różnej jakości i czystości, a to dla jakości gotowego kwasu ma spore znaczenie. Równie ważnym jest także etap pakowania, przechowywania i transportu. Sama strzykawka czy opakowanie może być wykonane z bezpiecznego plastiku bądź może zawierać toksyczne związki. Jednak jest to właściwie niemożliwe do weryfikacji przez lekarza czy pacjenta. Pozostaje zaufanie w etykę producenta. Rynek wciąż się rozrasta, dlatego krążą po nim zarówno dobre, jak i złe preparaty kwasu hialuronowego, można spotkać się nawet z podróbkami markowych środków. Różnica wynika ze stopni zaawansowania procesów oczyszczania, sieciowania, sterylizacji i pakowania samego produktu. Cena między najtańszym a najdroższym preparatem może być nawet pięcio- do dziesięciokrotna. Ostrzegamy więc przed podejrzanie tanimi preparatami, ponieważ ich użycie może odbić się na bezpieczeństwie pacjenta.

Niewłaściwa kwalifikacja pacjenta do danego zabiegu. Mimo bezpieczeństwa samego preparatu, należy pamiętać, że nie każdemu pacjentowi można wykonać zabieg z jego użyciem. Konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z pacjentem przed zabiegiem, by sprawdzić ewentualne przeciwwskazania. Należy mieć świadomość możliwych powikłań i umieć odmówić danemu pacjentowi wykonania zabiegu, m.in. w przypadku różnego rodzaju chorób autoagresji pacjent może reagować alergicznie, również na preparat dobrej jakości, ponieważ jego organizm jest wyczulony i będzie zwalczał najdrobniejsze resztki bakterii.

Nieprawidłowe podanie preparatu. To także jest istotna kwestia. Osoba, która wykonuje zabieg musi być odpowiednio wykwalifikowana oraz obeznana w anatomii, by wiedzieć, ile, w które miejsce i jak głęboko wstrzyknąć bezpiecznie kwas hialuronowy. Zaaplikowanie w złe miejsce może w najlepszym wypadku skończyć się nieestetycznym wyglądem, a w najgorszym utratą wzroku i martwicą skóry, jeśli trafimy akurat w naczynie krwionośne. Trzeba podkreślić, że wykonując zabieg z użycie HA wstrzymujemy implant. Cała twarz jest usieciowana naczyniami, nie ma więc w pełni bezpiecznych miejsc do jego podania. Jedne są bardziej bezpieczne i w te należy celować a inne niebezpieczne i ich trzeba unikać. Ponadto ważna jest aseptyka zabiegu, użycie sterylnych igieł i strzykawek, odkażenie okolic zabiegowych, by nie zainfekować pacjenta zewnętrzną bakterią.

– Brak konkretnej przyczyny. Bywa również, że powikłanie pojawi się pomimo podania dobrej jakości preparatu, nie było żadnych przeciwwskazań do zabiegu, który został ponadto dobrze wykonany. Zdarzają się takie przypadki jak drobne krwiaki, przebarwienia, lekki ból lub stwardnienie po nakłuciu skóry.

 

Typy powikłań po zabiegach HA:

– Nietolerancja na kwas hialuronowy, wynikająca z podania kwasu złej jakości. Duża opuchlizna, bolesność, czasem stwardnienie ostrzykniętego miejsca mogą być objawami reakcji alergicznej pacjenta. Uczulenie pojawia się szybko, już do kilku godzin po zabiegu. Powikłanie jest poważne, dlatego należy je możliwie jak najszybciej korygować. Utrzymanie go dłużej może prowadzić do niekorzystnych zmian estetycznych, zwłóknień, czy zmian rysów twarzy.

– Reakcja alergiczna na kwas hialuronowy dobrej jakości, ale podany źle zakwalifikowanemu pacjentowi. W tym przypadku problem może pojawić się dużo później, nawet po dwóch tygodniach lub miesiącu po zabiegu. Również pojawia się opuchlizna.

– Stany zapalne i ropień. Pojawiają się w wyniku źle przeprowadzonego zabiegu, w niesterylnych warunkach, kiedy przy okazji nakłucia i wprowadzenia preparatu do tkanki dostaje się też w nią bakteria z zewnątrz. Stan zapalny, a w gorszych przypadkach ropień pojawia się najczęściej po kilku dniach.

– Biofilm. To sytuacja również zakażenia bakteriami, które dostają się do tkanki z zewnątrz, przy okazji wykonywania mezoterapii HA, ale ukazuje się dopiero w chwili kiedy preparat zaczyna się rozpuszczać. To może być sytuacja, kiedy do środka dostaje się nawet bardzo mała ilość bakterii (jedna lub dwie). Początkowo bakterie są niewidoczne dla organizmu, bo wchodzą w żel z kwasu hialuronowego. Tam namnażają się przez wiele tygodni, a nawet miesięcy. Kiedy kwas zaczyna zanikać, organizm wychwytuje bardzo dużą już liczbę bakterii. Wtedy dochodzi do ostrego stanu zapalnego, który może objawić się zaczerwieniem lub nawet ropniem. To może wynikać z nieprawidłowego podania kwasu, a może też się zdarzyć bez winy lekarza, przy preparacie dobrej jakości i aseptycznych warunkach.

– Martwica skóry. Powstaje w wyniku złego podania HA w okolice naczynka lub wręcz do naczynia. Zostaje ono wtedy zatkane, co powoduje martwicę skóry.

– Utrata wzroku. To bardzo rzadko spotykane powikłanie, jednak jest ono możliwe. Powstaje również w wyniku w wyniku złego podania HA w naczynia krwionośne siatkówki które przebiegają w okolicy nosa.

– Nieestetyczny wygląd. Niestety bardzo często spotykane, jednak nie jest to do końca powikłanie, ile nieumiejętne wykorzystanie kwasu hialuronowego do zabiegów, do których nie powinien być przeznaczony (np. wypełniania doliny łez) lub powinien być wykorzystany w inny sposób (np. w mniejszej ilości). Powoduje wtedy opuchliznę w nietypowych miejscach, nieestetyczne wałeczki, zniekształcenia twarzy, czy też przesunięcia implantu w inną niż zamierzona część twarzy.

– Opuchnięcia pod oczami. To jeden z częstszych efektów, który zaliczane są do złego zakwalifikowania, nieprawidłowego podania oraz nieumiejętnego wykorzystania kwasu hialuronowego. Pacjent, który miał dolinę i cienie pod oczami, po zabiegu może mieć jeszcze gorsze efekty w postaci opuchnięć pod oczami. To bardzo częste powikłanie i trudne do zniwelowania, ponieważ nawet jeśli rozpuścimy kwas hialuronowy bardzo często te obrzęki pozostaną. Ich niwelowania zajmuje dużo czasu i nie zawsze jest możliwe do całkowitego wyleczenia.

– Drobne krwiaki, przebarwienia, lekka bolesność lub stwardnienie po nakłuciu skóry. To są rzeczy niezależne, bardzo indywidualne. Utrzymują się kilka dni po zabiegu.

 

Zabieg mezoterapii kwasem hialuronowym nie zawsze jest tak prosty, jak niektórym może się to wydawać. Przed jego wykonaniem powinniśmy znać ryzyko i możliwe skutki uboczne. Należy być dobrze przygotowanym i wykształconym, by prawidłowo wykonywać ten zabieg i pamiętać, by nie oszczędzać na samym preparacie.

Chcesz otrzymywać od nas co miesiąc ciekawe informacje i bonusy?

Zapisz się na newsletter

Subscribe to our newsletter

Zobacz przykładowy newsletter.
Szanujemy i chronimy twoją prywatność. Przeczytaj o naszej polityce prywatności.

Subscribe to our newsletter

Zobacz przykładowy newsletter.
Szanujemy i chronimy twoją prywatność. Przeczytaj o naszej polityce prywatności.